{"id":190249,"date":"2022-04-29T15:18:00","date_gmt":"2022-04-29T12:18:00","guid":{"rendered":"https:\/\/geek.mediadoma.com\/?p=190249"},"modified":"2022-04-30T02:43:06","modified_gmt":"2022-04-29T23:43:06","slug":"naukowcy-czytaja-300-letni-zlozony-list-bez-otwierania-go-oto-jak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/geek.mediadoma.com\/pl\/naukowcy-czytaja-300-letni-zlozony-list-bez-otwierania-go-oto-jak\/","title":{"rendered":"Naukowcy czytaj\u0105 300-letni z\u0142o\u017cony list bez otwierania go \u2014 oto jak"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41467-021-21326-w\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\" class=\"external external_icon\">Komunikacja przyrodnicza<\/a><\/p>\n<p>Soczysta zawarto\u015b\u0107 zapiecz\u0119towanego <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41467-021-21326-w\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\" class=\"external external_icon\">300-letniego listu<\/a> jest teraz dost\u0119pna dla ka\u017cdego, dzi\u0119ki nowemu algorytmowi, kt\u00f3ry rozk\u0142ada prze\u015bwietlenia, aby wirtualnie rozk\u0142ada\u0107 dokumenty. Naukowcy z MIT opracowali metod\u0119 wirtualnego otwierania list\u00f3w do odczytywania nieotwartych list\u00f3w, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na piecz\u0119cie lakowe i intensywne zagi\u0119cia s\u0105 dzi\u015b zbyt delikatne, aby je otworzy\u0107.<\/p>\n<p>Poczekaj, czy powiedzia\u0142em, \u017ce ten list jest soczysty? W\u0142a\u015bciwie to troch\u0119 przyziemne. W li\u015bcie z 31 lipca 1697 roku francuski prawnik Jacques Sennacques prosi swojego kuzyna Pierre&#8217;a Le Persa o przes\u0142anie aktu zgonu krewnego Daniela Le Persa. Niestety list nie dotar\u0142 do Pierre&#8217;a. Zamiast tego siedzia\u0142 w baga\u017cniku o nazwie <a href=\"http:\/\/emlo-portal.bodleian.ox.ac.uk\/collections\/?catalogue=brienne-collection\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\" class=\"external external_icon\">Brienne Collection<\/a> obok 2600 innych list\u00f3w, z kt\u00f3rych 600 pozostaje nieotwartych.<\/p>\n<p>W\u015bcibscy badacze nie mog\u0105 otworzy\u0107 tych niezapiecz\u0119towanych list\u00f3w, poniewa\u017c wszystkie s\u0105 \u201ezaklejone literami&quot;. <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Letterlocking\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\" class=\"external external_icon\">Blokowanie liter<\/a>, proces, w kt\u00f3rym sk\u0142adasz i piecz\u0119tujesz list do tego stopnia, \u017ce \u200b\u200bnie mo\u017cna go otworzy\u0107 bez rozdarcia, by\u0142 powszechn\u0105 sztuczk\u0105 dla setek lat w Europie i na innych kontynentach.S\u0142u\u017cy jako odstraszacz dla szpieg\u00f3w, kt\u00f3rzy otwieraj\u0105c \u201ezamkni\u0119ty&#8221; list, mog\u0105 go uszkodzi\u0107, pozostawiaj\u0105c dow\u00f3d na to, \u017ce list zosta\u0142 naruszony.<\/p>\n<p>Po 300 latach w zakurzonym francuskim pude\u0142ku litery s\u0105 zbyt delikatne, aby je \u201eodblokowa\u0107&#8221; bez powodowania znacznych uszkodze\u0144. A nawet w przypadkach, w kt\u00f3rych badacze mogliby z powodzeniem rozwin\u0105\u0107 list, powoduje to wymazanie zamka, kt\u00f3ry sam w sobie jest cennym fragmentem historii.<\/p>\n<p>Naukowcy mog\u0105 wykorzysta\u0107 t\u0119 wirtualn\u0105 metod\u0119 \u201eodblokowywania&#8221; do ujawnienia zawarto\u015bci nieotwartych list\u00f3w, co jest do\u015b\u0107 powszechne, bior\u0105c pod uwag\u0119 powszechno\u015b\u0107 list\u00f3w przed ko\u0144cem XX wieku. Technologia mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c przyda\u0107 si\u0119 naukowcom badaj\u0105cym inne delikatne dokumenty, takie jak stare ksi\u0119gi i zwoje.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41467-021-21326-w\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\" class=\"external external_icon\">Nature Communications<\/a> via <a href=\"https:\/\/www.newscientist.com\/article\/2269678-algorithm-reveals-contents-of-fragile-letters-sealed-for-300-years\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\" class=\"external external_icon\">New Scientist<\/a><\/p>\n<p><div id=\"PostUnique_PostSource\" style=\"padding-top: 50px\">\u0179r\u00f3d\u0142o nagrywania:  <a target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\" href=\"\/\/www.reviewgeek.com\" class=\"external external_icon\">www.reviewgeek.com<\/a><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Soczysta zawarto\u015b\u0107 zapiecz\u0119towanego 300-letniego listu jest teraz dost\u0119pna dla ka\u017cdego, dzi\u0119ki nowemu algorytmowi, kt\u00f3ry rozk\u0142ada prze\u015bwietlenia, aby wirtualnie rozk\u0142ada\u0107 dokumenty. Naukowcy z MIT opracowali metod\u0119 wirtualnego otwierania list\u00f3w do odczytywania nieotwartych list\u00f3w, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na piecz\u0119cie lakowe i intensywne zagi\u0119cia s\u0105 dzi\u015b zbyt delikatne, aby je otworzy\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":185121,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[738,727,653],"tags":[],"class_list":["post-190249","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rozmaity","category-wiadomosci","category-zainteresowania"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/geek.mediadoma.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/190249","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/geek.mediadoma.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/geek.mediadoma.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geek.mediadoma.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geek.mediadoma.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=190249"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/geek.mediadoma.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/190249\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geek.mediadoma.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/185121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/geek.mediadoma.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=190249"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/geek.mediadoma.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=190249"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/geek.mediadoma.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=190249"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}